در فلسفه و فرهنگ

قصیده شاملو برای انسان ماه بهمن(دکتر تقی ارانی)
«تو نمی دانی ارانی كیست!»

تو نمی‌دانی غریوِ یک عظمت
وقتی که در شکنجه‌ی یک شکست نمی‌نالد
چه کوهی‌ست!
تو نمی‌دانی نگاهِ بی‌مژه‌ی محکومِ یک اطمینان
وقتی که در چشمِ حاکمِ یک هراس خیره می‌شود
چه دریایی‌ست!

تو نمی‌دانی مُردن

وقتی که انسان مرگ را شکست داده است

چه زندگی‌ست!
تو نمی‌دانی زندگی چیست، فتح چیست
تو نمی‌دانی ارانی کیست

نگاهی گذرا به زندگی دکتر تقی ارانی چهره برجسته جنبش کارگری ميهن ما
نويسنده : احسان طبری بهمن ماه 1347
اگر پرسان شود از من جوانی :
كه در راه شگرف زندگاني
كرا از بهر خود سرمشق سازم
بدون مكث ميگويم : اراني.
در ميان مردان بزرگی كه از ايرانيان و بيگانگان در زندگی خويش ديده و شناخته ام، هنوز ارانی اگر نگويم بزرگترين، يكی از بزرگترين آنهاست. آن هماهنگی بين مبارز دلير و انسان نيك و انديشه ور ژرف بودن كه پديده ای بس كمياب است، در ارانی به ميزانی شگرف وجود داشت. همه برتريهای روانی و عملی او: دانش، دلاوري، پشتكار، ايمان، سرشتي، او بود. از اينرو از جلوه فروشی های سبك مغزانه عاری بود. فروتن و بی دعمی بنظر ميرسيد و كارهای خود را كه تا پايگاه جانبازی در راه مردم اوج می گرفت، انجام وظايف عادی يك انسان ميشمرد.