در فلسفه و فرهنگ

محمدعلی رجایی بروجنی

تاثیر تفکر فلسفی اروپا بویژه ایدآلیسم آلمانی بر تحولات فرهنگی و نقد ادبی روسیه (قسمت سوم)

ویساریون گریگوریویچ بلینسکی

ویساریون گریگوریویچ بلینسکی: سخنگوی پرشور و قهرمان نسل منتقدان ادبی و روزنامه نگاران انقلابی و بنیان گذار نقد و زیبایی شناسی رئالیستی بود که توانایی شگرفی در درک و نقد ادبی  و بیان کردن آن داشت. او سری پر شور برای مبارزه با واپس گرایی و هر آنچه کهنه، فرسوده و عقب مانده است، داشت، نقش بزرگی در گسترش اندیشه های نو ایفا کرد.

بلینسکی در سال 1811 در سویبورگ دیده به جهان گشود. پدرش پزشک ارتش بود و دم و دستگاهی نداشت. به هنگام تحصیل در دبیرستان شهر پنزا  با مطالعه مقاله ها و نوشته های انتقادی به موضوعات تاریخی، زیبایی شناسی و فلسفی علاقه مند شد و مطالعه پیرامون آن ها را با شوق  و ذوق فراوان دنبال می کرد. در نتیجه  از درک بسیار خوبی از مفاهیم فلسفی و نقد ادبی برخوردار شد.  او در سال 1829 در رشته ادبیات دانشگاه مسکو به تحصیل پرداخت که استعداد او در آنجا شکفته شد.

نمایشنامه «دیمیتری کالینین» اوکه درزمان دانشچویی نوشته شده بود، در نقد شدید حکومت استبدادی و نفوذ بیش از حد کلیسا در امور مملکت بود. این نمایشنامه هرچند اثر ادبی ضعیفی بود ولی تضاد موجود بین نظام سرف داری و دهقانان همچنین وضع فلاکت بار کارگران به خوبی برجسته شده بود. انتقاد بلینسکی تنها متوجه رژیم نبود بلکه طبقه سرمایه دار، روحانیون کلیسا و اشراف را نیز مورد حمله قرار داده بود. این نمایشنامه نه تنها در سد سانسور دانشگاه متوقف شد و از اجرای آن جلوگیری به عمل آمد بلکه موجب شد تا بلینسکی را هم به بهانه نگذراندن چند واحد درسی از دانشگاه اخراج کنند. منتقد جوان با اخراج از دانشگاه نومید نشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۹ساعت ۱۰ ب.ظ  توسط محمدعلی رجایی بروجنی  |